Akü mü bitti, marş mı arızalı? Ayırt etme rehberi

Kontağı çevirdiğinizde araç çalışmıyorsa iki ayrı ihtimal var: akü yeterli akımı veremiyordur ya da marş motoru ve devresinde bir sorun vardır. İkisi birbirine benzeyen sesler çıkarır ama çözümleri farklıdır. Akü sorununda takviye çoğu zaman işe yarar; marş arızasında takviye hiçbir şey değiştirmez. Aradaki farkı birkaç kontrolle ayırt edebilirsiniz.

1. Önce sesi dinleyin

• Hızlı ve arka arkaya tıklama: marş selenoidi akım çekiyor ama akü çekişi karşılayamıyor. Genellikle akü kaynaklıdır.
• Tek bir tok tıklama, sonra sessizlik: selenoid görevini yaptı ama marş dönmedi. Zayıf akü de olabilir, marş motoru da.
• Marş ağır ağır dönüyor: akü akım veriyor ama yeterli değil. Klasik akü zayıflığı belirtisidir.
• Marş normal hızda dönüyor, motor tutmuyor: akü büyük ihtimalle iyidir. Sorun yakıt, ateşleme ya da immobilizer tarafındadır.
• Hiçbir ses yok, gösterge lambaları parlak: akü ayakta görünüyor. Marş devresi, kontak anahtarı, vites konum sensörü ya da debriyaj emniyet anahtarı akla gelir.

2. Gösterge lambalarına ve iç aydınlatmaya bakın

Kontağı açtığınızda panel lambaları sönük yanıyor, ekran kararıyor ya da kapı açıldığında tavan lambası zar zor yanıyorsa akü zayıftır. Marşa bastığınız anda panelin tamamen sönmesi de aynı sonucu gösterir. Buna karşılık lambalar marş sırasında hiç kısılmadan parlak kalıyorsa akü muhtemelen sorunlu değildir.

3. Korna ve far testi

Kornaya basın ve farları yakın. Korna cılız çıkıyor, farlar sararmış görünüyorsa akü düşüktür. Korna gür, farlar normal parlaklıktaysa akünün gerilimi büyük ölçüde yerindedir. Bu test kesin ölçüm değildir ama yol kenarında hızlı bir fikir verir.

4. Basit fiziksel kontroller

• Akü kutup başları gevşek mi, oksitlenmiş mi? Beyaz yeşil tortu akımı keser.
• Şase kablosu yerinde ve sıkı mı?
• Vites otomatikte P ya da N konumunda mı, düz vitesli araçta debriyaja tam basılıyor mu? Birçok araç bu şartlar sağlanmadan marş vermez.
• Direksiyon kilidi devrede kalmış olabilir; anahtarı çevirirken direksiyonu hafifçe sağa sola oynatın.

5. Takviye kablosu doğru sırayla bağlanır

Takviye yapacaksanız sıra önemlidir. Bağlarken önce artı, sonra eksi, ayırırken tam tersi. Adım adım:

• Her iki aracın da kontağı kapalı olsun, araçlar birbirine değmesin.
• Kırmızı kabloyu önce bitmiş akünün artı kutbuna, sonra sağlam akünün artı kutbuna takın.
• Siyah kabloyu sağlam akünün eksi kutbuna takın. Diğer ucunu bitmiş akünün eksi kutbuna değil, arıza yapan aracın motor bloğundaki ya da şasesindeki boyasız metal bir noktaya tutturun. Bu, akü çevresinde kıvılcım oluşmasını engeller.
• Kaynak aracı çalıştırın, birkaç dakika bekleyin, ardından arızalı aracı çalıştırmayı deneyin.
• Ayırırken sırayı ters uygulayın: önce şasedeki siyah uç, sonra sağlam aküdeki siyah uç, ardından kırmızılar.
• Pens uçları birbirine ve gövdeye değmesin.

6. Takviye yapılmaması gereken durumlar

Akü gövdesi şişmiş, çatlamış, sızıntı yapıyor ya da keskin bir koku geliyorsa takviye denemeyin. Donmuş bir aküye takviye yapmak da tehlikelidir. Kaza sonrası motor bölmesinde hasar varsa ve kabloların durumu belli değilse yine dokunmayın. Bu hallerde aracın çekilmesi doğru yaklaşımdır.

7. Aküyü zamanından önce bitiren alışkanlıklar

• Motor çalışmazken uzun süre radyo, klima fanı ya da iç aydınlatma kullanmak.
• Kısa mesafeli ve sık duraklı sürüşler; alternatörün aküyü doldurmaya vakti kalmaz.
• Araç haftalarca hareketsiz bırakıldığında alarm ve elektronik üniteler yavaş yavaş akım çeker.
• Kutup başlarının gevşek kalması; titreşimle temas kesilir, şarj düzensizleşir.
• Sonradan takılan ses sistemi, takip cihazı ya da aydınlatmanın hatalı bağlanması.

8. Çalıştı ama sorun bitmediyse

Araç takviyeyle çalışıp bir süre sonra tekrar bitiyorsa mesele akünün kendisi olmayabilir. Şarj sistemi, alternatör, kaçak akım çeken bir tüketici ya da yaşlanmış bir akü söz konusu olabilir. Start stop sistemli araçlarda kullanılan AGM ve EFB aküler farklı şarj davranışı ister; gelişigüzel değişim yeni bir sorun doğurur. Tam elektrikli araçlarda da 12 voltluk yardımcı bir akü bulunur ve bittiğinde araç açılmaz.

Kontrolleri yaptınız ve araç hala çalışmıyorsa ya da güvenli bir yerde değilseniz zorlamayın. Akü takviye ve çekici hizmetimiz için 0 555 741 24 24 numarasından ulaşabilirsiniz; durumu telefonda tarif ettiğinizde takviye mi yoksa taşıma mı gerektiğini birlikte değerlendiriyoruz.